Botswana heft jachtverbod op!

De wereld is op het verkeerde been gezet.

Het verbod op de jacht op olifanten in Botswana wordt toch opgeheven. Ondanks de schijnbaar positieve signalen die van de conferentie van de staatshoofden van de vijf aangrenzende landen uitging.

Onlangs hebben we gemeld dat het er naar uitzag dat het opheffen van het jachtverbod van tafel was. Dat de protesten wereldwijd toch effect hebben gehad en de toekomst van de olifanten er weer beter uitzag. De wens bleek de vader van de gedachte. De conferentie was duidelijk een rookgordijn om de wereld op het verkeerde been te zetten. Want nauwelijks een week later werd wereldkundig gemaakt dat het jachtverbod uit 2014 opgeheven zou worden.

Troffeejacht levert Botswana veel geld op
Achteraf gezien was het ook te mooi om waar te zijn. De president van Botswana is een doorsnee politicus die als het er op aankomt alleen aan zichzelf denkt. De toenmalig president Ian Khama, die in 2014 het jachtverbod invoerde, is een politieke tegenstander van de huidige president Masisi en die wil hij een hak zetten. Daarnaast zijn er later dit jaar verkiezingen en de populariteit van Masisi is bijzonder laag. Door het verbod op te heffen probeert hij in het noorden bij de boeren zijn populariteit te vergroten, maar de belangrijkste reden is toch het grote geld wat de jachtvergunningen oplevert.

De bewering dat de olifantenjacht weer zal worden toegelaten op een “gecontroleerde en ethische manier”, komt uit de koker van een ingehuurd Amerikaans PR-bureau, omdat gevreesd wordt voor een negatief effect op het toerisme in Botswana. President Masisi weet zich in ieder geval gesteund door president Trump en de invloedrijke jagersvereniging in Amerika.

Dat de olifanten opnieuw het slachtoffer zijn van “geld en macht” is verschrikkelijk triest.

Botswana wil handel in ivoor legaliseren
Botswana wil naast het opheffen van het jachtverbod ook proberen onder het internationale handelsverbod op ivoor uit te komen. Hiermee wordt het idee gewekt dat de olifant geen bedreigde diersoort is en niet met uitsterven bedreigd wordt. Hierdoor wordt de stropers helemaal vrij spel gegeven, zal de vraag naar ivoor nog meer toenemen en het vermoorden van olifanten gigantische vormen aannemen. Wanneer het voorstel van Botswana wordt goedgekeurd, betekend dit een tijdbom onder het leven van de resterende olifanten.

Vrienden van de Olifant vindt dit voorstel volstrekt onacceptabel.
Vrienden van de Olifant is lid van het Species Survival Network (SSN), een internationale coalitie van natuurbeschermings-organisaties die zich inzet voor de verbetering en handhaving van het Verdrag van de Internationale Handel in Bedreigde Dier- en Plantsoorten (CITES). De SSN-leden zullen er alles aan doen om gezamenlijk de verlichting van het verbod op de ivoorhandel te voorkomen.


Botswana vermijden tijdens vakantie
Botswana trekt veel toeristen, omdat het bekend staat om zijn natuurbehoud. De toerismesector is de op een na grootste inkomstenbron van het land. Het advies van de natuurbeschermingsorganisaties wereldwijd, is om Botswana te mijden en geen vakanties daar door te brengen.

Petitie lijkt positief effect te hebben

Eind februari zijn er wereldwijd door veel dierenbeschermingsorganisaties petities opgezet tegen het opheffen van het jachtverbod op olifanten in Botswana. Ook Vrienden van de Olifant heeft een petitie opgezet en deze is door ruim 2500 personen ondertekend. De map met alle ondertekeningen is door voorzitter Rob Faber persoonlijk bij de Ambassade van de Republiek Botswana in Brussel afgegeven. Alle protesten en ondertekeningen hebben voor opschudding gezorgd.

Presidenten en regeringsleiders van de vijf Zuidelijke Afrikaanse landen hebben afgelopen week met elkaar gesproken. De specifieke doelstelling van het bijeenkomen van de top was het vergroten van het bewustzijn van de huidige status van de olifanten in Zuid-Afrika. Zij namen met grote bezorgdheid kennis van de recente toename van de illegale afname van olifanten op een groot gedeelte van het Afrikaanse continent. Als deze stand van zaken zich onverminderd voortzet, zal dit een zeer reële bedreiging vormen voor het overleven van de olifanten. Er werden ideeën uitgewisseld over het tegengaan van de conflicten tussen mens en olifant. Er zijn heftige discussies geweest over de verkoop van opgeslagen ivoor, dat van olifanten die aan een natuurlijke dood zijn gestorven afkomstig zou zijn. Het geld dat met de verkoop van het ivoor binnenkomt, zal geïnvesteerd worden in het besturen van de olifantenpopulaties. De verkoop van het ivoor zou een regelrechte ramp zijn. Het zal stropers alleen maar meer tot het vermoorden van olifanten toe zetten.

De vijf landen spraken ook over het veilig verbinden van de negentien natuurparken in deze landen. De olifantenmigraties moeten hersteld worden zodat olifanten zich weer over een heel groot gebied kunnen verspreiden. Zo’n gebied zal ongeveer 525.000 vierkante meter kunnen worden. Als het zou lukken om veilige routes en parken te creëren is er nog het probleem om de olifanten weer over een groot gebied te verspreiden. Olifanten hebben een olifantengeheugen en daarin staat gegrift dat Angola en Zambia gevaarlijk zijn. Het kan heel lang duren voordat olifanten die gebieden weer ver- trouwen en er weer heen gaan.

De staatshoofden stelden vast dat de gemeenschappen het verdienen om voordelen te halen uit het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen; waaronder olifanten. Vooral omdat zij degenen zijn die de dupe worden van het zij aan zij leven met de olifanten. Wat dit uiteindelijk gaat betekenen voor de olifanten is nog niet duidelijk. De eerste stap zal zijn dat het beheer van de olifanten zoveel mogelijk op elkaar afgestemd gaat worden. De gemeenschappen zullen op verschillende manieren gestimuleerd worden om het samenleven met de olifanten te tolereren. De samenwerking op het gebied van criminaliteit en anti-stroperij moet verbeterd worden, net zoals de illegale ivoorhandel. Zoals het er op dit moment uitziet, zal Botswana het jachtverbod op de olifanten niet opheffen. Of dit in de toekomst ook zal blijven, moet nog blijken.

Specifiek alarm ontwikkeld voor “Mensen!”

Olifanten behoren tot de meest intelligente dieren ter wereld. Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat olifanten in staat zijn om individuele gezichten te herkennen en dat ze een aantal unieke en verfijnde sociale normen hebben die ook rouw omvatten. Onlangs hebben wetenschappers ontdekt dat olifanten hun eigen vorm van taal hebben, die in de eerste plaats bedoeld is om andere leden van hun kudde te waarschuwen voor potentiële bedreigingen.

Een samenwerkend team, bestaande uit wetenschappers van de universiteit van Oxford, Save the Elephants en Disney’s Animal Kingdom, heeft de geluiden die olifanten maken onderzocht wanneer ze worden blootgesteld aan bepaalde bedreigingen. De onderzoekers ontdekten dat als olifanten worden blootgesteld aan het geluid van een menselijke stem, specifiek gesproken in de taal van de Samburu-stam in Noord-Kenia, olifanten waakzaam worden en een kenmerkend geluid produceren dat klinkt als een laag gerommel. Andere olifanten, niet blootgesteld aan de menselijke stem, reageerden op het olifant-alarm door weg te rennen en exact hetzelfde gerommel te maken.

Onderzoekers van de universiteit van Oxford hadden eerder ontdekt dat olifanten een opvallend geluid maken om anderen te waarschuwen voor de aanwezigheid van bijen. Ze merkten op dat de waarschuwing over bijen en mensen voor menselijke gehoor veel op elkaar lijken, maar olifanten horen de geluiden heel anders omdat ze de verschillen in lage frequenties kunnen opvangen die mensen niet kunnen waarnemen.

Afrikaanse olifanten worden met uitsterven bedreigd, volgens de Internationale Unie voor het behoud van de Natuur (IUCN) en dat menselijke activiteiten grotendeels verantwoordelijk is voor deze situatie. Het stropen van olifanten voor ivoor en vlees blijft het grootste probleem in zuidelijk Afrika, wat waarschijnlijk de reden is waarom olifanten een specifiek geluid hebben ontwikkeld om anderen te waarschuwen voor menselijke aanwezigheid.

Andere bedreigingen voor de olifantenpopulatie komen ook voort uit een verlies en fragmentatie van hun traditionele leefgebieden door menselijke expansie, wat kan leiden tot gewelddadige confrontaties met mensen.

De onderzoekers denken dat de confrontatie tussen mensen en olifanten aanzienlijk kan worden verminderd als we hun taal en sociale systeem gaan begrijpen. Sinds ze zich ervan bewust zijn dat olifanten heel bang zijn voor bijen, vanwege onderzoek naar hun alarmoproepen, zijn er in Kenia maatregelen getroffen om bijenkorfhekjes te plaatsen met behulp van echte bijen of dummy bijen om te voorkomen dat olifanten gewassen op landbouwbedrijven overvallen. Van deze bijenkorfhekken is gemeld dat ze een succespercentage van 85% hebben.

“Op deze manier kunnen lokale boeren hun families en levensonderhoud beschermen zonder direct in conflict te komen met olifanten en ze kunnen de honing ook oogsten voor extra inkomsten”, zegt Lucy King, co-auteur van het onderzoek. “Door meer te leren over hoe olifanten reageren op bedreigingen zoals bijen en mensen, kunnen we strategieën ontwikkelen om conflicten tussen mens en olifant te verminderen en tegelijkertijd mensen en olifanten te beschermen.”

Foto’s: Anja Voorn

Botswana brengt toerisme in gevaar

Botswana is van plan om zijn nationale natuurbeschermingsbeleid prijs te geven voor het grote geld. De president van het land, Mokgweetsi Masisi, overweegt het vooruitziende 2014 beleid van de Zuid-Afrikaanse natie op te geven door het doden van dieren in het wild voor veel geld toe te staan, voornamelijk door buitenlandse trofee jagers. De regering van Botswana zou er goed aan doen om te beseffen dat deze beslissing in dit tijdperk van sociale media, en toenemende bezorgdheid voor het welzijn van dieren, een catastrofale economische beslissing kan zijn. De beslissing om het jachtverbod op te heffen en jagers een vergunning te geven om dieren te vermoorden, zal vrijwel zeker schadelijk zijn voor het groeiende ecotoerisme van het land (nu al de op een na grootste industrie van het land), dat feitelijk meer bijdraagt aan de economie.

Trofeejagers die naar Afrika gaan, willen niet alleen de slagtanden van een olifant of het hoofd en de manen van een leeuw naar huis brengen. Ze willen ook beelden van de jacht maken, door hun gids een foto te laten maken van de geknielde jager over het gedode dier of de moord op video vast te leggen. Ze posten de afbeeldingen dan vaak op sociale media of delen ze met vrienden. Deze foto’s en video’s kunnen, zodra ze onvermijdelijk in het publieke domein komen, in enkele minuten over de wereld gaan. Fatsoenlijke mensen zullen ontzet en met boosheid reageren. De reeks gruwelijke en hartverscheurende beelden van de opschepperige jagers, die deze weerloze en vaak in gevaar verkerende dieren vermoorden, heeft de subcultuur van concurrerende jachttrofeeën al aangetast en blootgelegd. Deze buitenlandse jagers die naar Afrikaanse landen komen, verzamelen vaak een groot aantal moorden op zoek naar prijzen binnen de broederschap, zoals de ‘Africa Big Five’.

Het was een enkele foto van de tandarts Walter Palmer uit Minnesota en zijn gids over de doodgeschoten Cecil die een wereldwijde verontwaardiging opwekte over de moord op een van de beroemdste en bestudeerde leeuwen van het continent. Palmer had Cecil uit het Hwange National Park gelokt en daarna beschoten en gewond voordat hij hem uiteindelijk 12 uur later had afgemaakt. Na het Palmer-incident verklaarden de vliegtuigmaatschappijen United, Delta en American Airlines dat ze niet langer in hun vrachtruimen de trofeeën van de Africa Big Five (een leeuw, een luipaard, een olifant, een neushoorn en een Kaapse buffel) zouden vervoeren. Air Canada, Air France, British Airways, Emirates Airlines en tientallen anderen deden hetzelfde en besloten dat ze niet langer de vervoerders zouden zijn voor de aanhoudende diefstal van Afrika’s grootste levende rijkdommen.

Vorige week ging een zeer verontrustende video over het internet met een jager die een slapende leeuw neerschoot, ook in Zimbabwe. De jager, Guy Gorney uit Illinois, heeft de leeuw in 2011 gedood, maar de video is de afgelopen dagen openbaar geworden. De leeuw is al lang dood, maar de controverse leeft nu en brengt meer reputatieschade aan Zimbabwe aan omdat het land dit soort ondraaglijke, ziekmakende jacht op een bedreigde soort toestaat. Zoals elk land die van toerisme afhankelijk is, moet het land verdienen om de aandacht en genegenheid van zijn potentiële klanten te krijgen. Terwijl Amerikanen, Europeanen, Britten en anderen nadenken over waar ze hun geld zullen uitgeven om olifanten en leeuwen te zien en foto’s van hen kunnen maken, zal het niet goed bij hen passen als het land ook dit soort van roekeloze moord op mooie en bedreigde dieren in het wild mogelijk maakt. Natuurliefhebbers hebben de mogelijkheid om te trekken naar landen die dit gedrag niet toelaten, zoals Kenia, Gabon, Rwanda en de afgelopen vijf jaar, Botswana. Natuurbescherming is belangrijk en trofeejacht is het tegenovergestelde daarvan. Afgezien van de ethiek en waarden, klopt de verwachtte inkomsten van trofeejachten niet langer. Het netwerk van trofeejagers die erop uit zijn om zeldzame diersoorten te doden, is in de duizenden en krimpt. Terwijl de mensen die olifanten en andere dieren in het wild willen observeren, in de miljoenen loopt en het aantal stijgt nog steeds. Totdat de jacht op olifanten en andere wilde dieren gelegaliseerd wordt, dan zullen de toeristen naar verwachting Botswana gaan mijden.

Foto’s: Michel van Noort

Petitie: Tegen jacht op olifanten in Botswana

Ben je tegen het opheffen van het jachtverbod, teken dan de petitie onderaan deze pagina.

Met onze petitie willen wij de regering van Botswana oproepen om het jachtverbod op olifanten niet op te heffen en zich in te spannen voor de realisatie van een internationaal natuurreservaat.

Botswana wil jacht op olifanten opnieuw toestaan. Geld is de enige reden, overlast wordt als excuus gebruikt.
De laatste jaren waren de olifanten veilig in Botswana. Oud-president Ian Khama van Botswana kondigde in 2014 het jachtverbod af, omdat hij zag dat het aantal olifanten overal schrikbarend daalde, voornamelijk door jacht en stroperij. De laatste jaren herstelde de populatie olifanten zich en de veilige omgeving had ook een aantrekkende werking op olifanten uit de buurlanden. Een succesverhaal op het gebied van bescherming van olifanten dreigt onder het bewind van de nieuwe president uit te draaien op een rampzalige tragedie met onomkeerbare gevolgen voor olifanten en de natuurgebieden.

Wie op olifanten wil jagen moet een vergunning aanvragen en daar wordt grof geld mee verdient. Dat is de enige reden voor de herinvoering van de jacht. Natuurlijk zijn er olifanten die bij gebrek aan voedsel de gewassen op de akkers van boeren leegeten. Akkers die op die plek helemaal niet horen te zijn. Een olifant leeft op z’n geheugen. De matriarch weet, dat als op een plek te weinig voedsel is, verderop wel voldoende voedsel aanwezig is. Als de kudde naar die plek toegaat en er groeit nu iets anders dan vroeger, doen de olifanten daar niet moeilijk over. De boeren, die hun oogst zien verdwijnen, wel. Dit gebied was altijd het voedselgebied van de olifanten. Dat boeren van dit natuurgebied nu landbouwgebied gemaakt hebben, weten de olifanten niet en is feitelijk gestolen van de olifanten.

De regering van Botswana overdrijft de populatie olifanten en zegt dat er ruim 230.000 olifanten in het land leven, terwijl uit betrouwbare tellingen blijkt dat er hooguit 130.000 olifanten in Botswana leven. Nog steeds de grootste olifantenpopulatie in Afrika. Het aantal olifanten is het probleem in wezen niet; gebrek aan leefruimte wel. Overal in Afrika daalt het aantal olifanten nog steeds schrikbarend. De belangrijkste oplossing voor de overlast die olifanten zouden veroorzaken, is het aanleggen van een groot natuurreservaat, verspreid over Angola, Botswana, Namibië, Zambia en Zimbabwe. Dit natuurreservaat moet goed bewaakt worden, zodat stroperij geen kans heeft om de olifanten daar alsnog te vermoorden.

Foto’s: Valentina van Dijk

Petitie is sinds 1 april 2019 gesloten.