Voortrekkersrol Kenia bij bescherming Afrikaanse olifanten

Eind 2013 maakten Gabon, Tsjaad, Tanzania, Botswana en Ethiopië zich ernstige zorgen over de snelheid waarmee Afrikaanse olifanten werden gedood om ivoor te leveren aan illegale markten in Azië, in het bijzonder aan China. De meerderheid van de huidige populatie Afrikaanse bos- en savanneolifanten leeft in deze landen. Om zich actief te kunnen inzetten om de dieren voor uitsterven te behoeden, richtten deze vijf landen in februari 2014 het Elephant Protection Initiative (EPI) op, tijdens een conferentie in Londen over de illegale handel in wilde dieren en dierproducten. De laatste bijeenkomst van de conferentie werd onlangs op 11 oktober in Londen gehouden. EPI is de reactie van Afrika op de olifantenstroperijcrisis. De natuurlijke rijkdommen van Kenia en de andere Afrikaanse landen zijn van essentieel belang voor het levensonderhoud, de economische groei en het streven naar duurzame ontwikkeling van hun burgers.

De vijf landen waren het erover eens dat het stropen de instandhouding van ecosystemen, de economische ontwikkeling en de rechtsstaat ernstig ondermijnde. Ze erkenden ook dat de opbrengsten van de illegale handel vooral werden gebruikt ter ondersteuning van criminele activiteiten, gewapende conflicten en terrorisme. Negentien landen hebben zich inmiddels bij het beschermingsproject aangesloten. Kenia is in 2015 lid geworden van het initiatief. Op deze manier hopen de Afrikaanse landen de ivoorhandel volledig te kunnen uitroeien en de voortdurende stroperij olifanten op het continent te stoppen.

In de afgelopen drie jaar zijn er in Kenia zeker 100.000 olifanten gedood. Volgens de Kenya Wildlife Service bedroeg de olifantenpopulatie in december 2015 uit circa 35.000 dieren, die beschermt moeten worden. President Uhuru Kenyatta heeft de gehele ivoorvoorraad van Kenia buiten het economisch gebruik gehouden door deze te verbranden. Kenia wilde zo aantonen dat de economische waarde van ivoor en hoorn van de neushoorn flink daalt zodra het is vernietigd. Kenia heeft in totaal 105 ton ivoor en 1,5 ton hoorn verbrand.

Tijdens de bijeenkomst op 11 oktober van het Elephant Protection Initiative in Londen, riep First Lady Margaret Kenyatta meer Afrikaanse landen op om EPI actief te steunen, zodat de illegale handel op het hele Afrikaanse continent kan worden aangepakt om zo een ​​duurzaam ecosysteem te waarborgen. Kenia heeft toegezegd om een voortrekkersrol te spelen in de wereldwijde strijd tegen illegale ivoorhandel. Het land houdt strenge controles op de illegale handel in trofeeën op belangrijke in- en uitvoerhavens en arresteert daders die zich hier schuldig aan maken. Kenia zet zich ook in voor een betere samenwerking op dit gebied met de andere Afrikaanse landen.


“Om olifanten te beschermen is samenwerking van cruciaal belang.”, zei de First Lady. Margaret Kenyatta verzekerde zich ook van de toewijding van Kenia om het National Elephant Action Plans (NEAP)-platform te ondersteunen. Deze organisatie ontwikkelt in samenwerking met de lokale bevolking projecten die ervoor zorgen dat olifanten beter worden beschermd en dat lokale gemeenschappen economisch voordeel halen uit natuurbehoud. Elke belangrijke verandering die de mensheid teweeg heeft gebracht is altijd het resultaat geweest van een samenwerkingsproces.

Bron en onderste twee foto’s; Gilbert Koech.

Elephant Haven bouwt aan toekomst

Sinds 2012 zijn Sofie en Tony Verhulst bezig met het idee om een opvangcentrum voor olifanten op te zetten. Ze noemden het Elephant Haven. Dit opvangcentrum zal een rustoord worden voor oude en zieke olifanten, afkomstig uit circussen en dierentuinen die moeten of willen stoppen met het houden van deze olifanten.

De start van een olifanten-opvangcentrum ging niet vanzelf. Sofie en Tony moesten vrienden, familie en hun ‘vaste baan’ vaarwel zeggen. Dat is beslist niet gemakkelijk, maar ze waren vastberaden om Elephant Haven op te starten. Sofie en Tony hebben 20 jaar in de Zoo van Antwerpen gewerkt. Sofie werkte het merendeel van de tijd bij de mensapen, maar verzorgde ook de zeeleeuwen, kleine apen en okapi’s. Daarna was zij een jaar actief bij de Beekse Bergen bij de mensapen. Tony werkte eerst in Antwerpen bij de olifanten en later in Planckendael.

In september 2014 zijn Sofie en Tony naar Frankrijk vertrokken. Dit was het meest praktische om al het papierwerk rond te krijgen en de nodige vergunningen aan te vragen. Ze hadden eerst een ander terrein op het oog, maar na enige tijd hadden ze daar geen goed gevoel over en zijn ze verder gaan zoeken. Na intensief zoekwerk vonden zij het terrein in Bussière Galant in de Limousin. Een Nederlands vastgoedbedrijf, Van den Berg Immobilier, had het terrein op hun website staan. Tony belde het kantoor, waar ze heel enthousiast over het project waren. Er werd direct een afspraak gemaakt en na enkele bezoeken werd overeenstemming bereikt.

In mei 2016 heeft Elephant Haven het terrein aangekocht voor het eerste en enige opvangcentrum voor olifanten in Europa. Het terrein van bijna 29 ha is gelegen in de regio Nouvelle Aquitaine, Zuidwest-Frankrijk. Als het later nodig is, is er een mogelijkheid om uit te breiden. Het terrein is licht glooiend, heeft water, veel vers gras en goede eetbare bomen zoals wilgen, tamme kastanjes, elzen en berken. Na bijna 3 jaar hebben ze alle vergunningen gekregen om de eerste drie olifanten te mogen ontvangen. Frankrijk is niet gemakkelijk, met alle administratieve rompslomp. Maar dat begrijpen Sofie en Tony wel, het is een nieuw project en het is geen dierenpark, dus een standaardformulier om in te vullen is er niet. De mensen waren eerst een beetje voorzichtig. Wat? Olifanten in de Limousin? Maar na enkele bijeenkomsten en buren die langskwamen werden Sofie en Tony steeds meer geaccepteerd. Nu vinden de mensen het schitterend dat er in ‘hun’ Limousin een opvang komt voor olifanten. De laatste vergunning hebben Sofie en Tony eind juli 2017 ontvangen. Eindelijk kon het echte werk beginnen.

Elephant Haven wordt opgebouwd in verschillende fases:
2016 – 2018
• 2016 Dossiers, vergunningen en onderzoeken / indienen van bouwaanvraag
/ start van de eerste fase: Een deel van de buitenomheining (voor mensen)
maken.
• Vervolg van de eerste fase: Buitenomheining voor mensen verder afwerken.
Een bestaande open stal ombouwen naar een stal geschikt voor maximum 2
olifanten. De eerste vier hectares buitenperk en buitenpaddock voor de olifanten
omheinen.
2018 – 2019
• Eerste stal voor 3 olifanten
• Volledig terrein (29ha) omheind en 4ha olifantenomheining
• Het aanleggen van een wandelpad en het bouwen van een uitkijkplatform
2020 – 2022
• Bouw van de tweede stal, van het educatief centrum en van de polyvalente
ruimte. Omdat het stedebouwkundig plan aangepast moet worden, kan de
tweede stal niet eerder gebouwd worden.
• 20 ha olifantenomheining
2022 – …
• Derde stal voor olifanten

Na vele bijeenkomsten en afspraken met de architect en aannemer is er een goed plan op papier gekomen voor de stal. Er stond al een stal op het terrein van 35 m lang en 18 m breed, dat voorheen voor paarden werd gebruikt. Dit is een goede start, hoewel Sofie en Tony het liever groter hadden gehad, maar het is een goed begin voor de eerste 3 olifanten. De stal moet worden aangepast: dichtmaken met geïsoleerde panelen, lichtkoepels plaatsen, ventilatie en natuurlijk ook een verwarmingssysteem voor de wintermaanden.

Er zullen 3 zandstallen komen en verschillende trainingsmuren voor de medische verzorging. Aangrenzend zal er een ruimte zijn voor de verzorgers en eenkeuken om voedsel te bereiden. Voor de omheining worden gewapend betonpalen gebruikt, die voorheen gebruikt werden voor elektriciteit in de dorpen.Deze zijn steviger dan stalen buizen. Daardoor komen 4 staalkabels die zij gedoneerd hebben gekregen van het staalbedrijf Mennens. De palen worden door vrijwilligers gezaagd en geboord. Daarna worden ongeveer 300 palen voor de eerste 4 hectaren geplaatst met de Hitachi graafmachine, die bij Elephant Haven hoort. Sofie en Tony krijgen veel hulp uit binnen- en buitenland. Veel Franse dierenverzorgers zijn al komen helpen op het terrein, want zonder deze vakmensen kan het werk niet gedaan worden. Zodra de eerste stal klaar is, kunnen ze bij Elephant Haven de eerste olifanten verwelkomen. Alles hangt af van de voortgang van de werken, de weersomstandigheden en de beschikbare financiële middelen.

Elephant Haven wordt nu al door verschillende organisaties in binnen- en buitenland benaderd met de vraag of er plaats is voor olifanten. Maar het doel is nu om de stal zo snel mogelijk af te werken en dit kunnen zij niet zonder supporters! “Willen jullie ons helpen met geld inzamelen of een donatie doen, dan zou dit super zijn!”, zegt Tony.

Meer informatie vind je op https://www.elephanthaven.com/nl/helpen/ik-doe-een-gift
Samen kan een verschil gemaakt worden. Door samen te werken en elkaar te helpen, kunnen ze in Elephant Haven meer voor de olifanten doen.

Kunstmatige intelligentie-technologie

Het Elephant Listening Project (ELP) van de Cornell Universiteit heeft kunstmatige intelligentie-technologie gebruikt om Afrikaanse bosolifanten op te sporen om hen te beschermen tegen stropers en andere bedreigingen. ELP volgt verschillende olifantenkuddes in het 5800 vierkante kilometer grote Nouabalé-Ndoki National Park, in de Republiek Congo, door middel van 50 sensoren die op verschillende locaties in het park zijn geplaatst.

De sensoren zijn ontwikkeld door het bedrijf Conservation Metrics. De sensoren volgen patronen van olifantenoproepen en geweerschoten en rapporteren de informatie aan parkwachters. De parkwachters gebruiken deze informatie vervolgens om te bepalen waar de kuddes zijn verzameld en waar de stropers werken.
ELP, die deel uitmaakt van het Cornell Lab of Ornithology, hoopt de impact te neutraliseren die stropers hebben gehad op de bosolifantenpopulatie in centraal Afrika. Alleen al in 2014 werden 25.000 bosolifanten gedood door stropers in het nationale park Minkébé in Gabon.
Het filteren van de audio-opnamen om de relevante informatie te vinden, is echter geen kleine taak – de sensoren genereren elke drie maanden meer dan zeven terabytes aan opnamen, wat overeenkomt met iets meer dan 2 miljoen nummers op iTunes. Het Elephant Listening Project hoopt het proces te versnellen en zo meer olifanten te redden van stroperij door het gebruik van de AI-software van Conservation Metric.

“Een van de belangrijkste dingen die deze samenwerking zal doen, is de zaken versnellen, zodat we de mensen die het nationale park beheren, kunnen laten zien dat we informatie kunnen bieden die een verschil kan maken”, stelt Peter Wrege, directeur van het Elephant Listening Project. “Als het ons een jaar kost om erachter te komen wat olifanten in het bos doen, is het al te laat.”

“Akoestiek stopt de stroperij niet, maar ik denk dat het misschien de enige manier is om voldoende informatie te krijgen,” vertelde Wrege. “Het is beangstigend, maar het is het waard en het kan worden gedaan. We moeten gewoon doorgaan.”

Bron en foto: Elephant Listening Project

Regering Botswana ontkent massale sterfte olifanten

De regering van Botswana is met een officiële verklaring gekomen als reactie op het schokkende nieuws dat er onlangs 87 olifanten in het land zijn gedood. Dit tragische nieuws was naar buiten gebracht door de beschermingsorganisatie Elephants Without Borders (EWB), die momenteel uitgebreid onderzoek doet naar de sterfgevallen. De regering beschreef de rapporten van EWB als ongefundeerd en misleidend en ontkent stellig alles wat in de rapporten staat beschreven. Volgens de regering zijn er nergens in de laatste maanden of recentelijk 87 olifanten gedood in Botswana. De regering van Botswana gaat hierbij volledig voorbij aan het feit dat er luchtfoto’s van de vermoordde olifanten zijn gemaakt. Volgens de Botswaanse verklaring was EWB door de regering was gecontracteerd, om de leefomstandigheden van de wilde dieren in de nationale parken in kaart te brengen tijdens het droge seizoen. Dit werd gedaan door het maken van luchtfoto’s van olifanten en dieren in het wild in het noorden van Botswana: Chobe, Okavango, Ngamiland en het Noord-Centraal District.

Een regeringswoordvoorder verklaarde dat EWB slechts 53 gevallen van olifantskarkassen officieel aan de overheid had gemeld. Volgens hem betrof dit incidenten die in juli en augustus hadden plaatsgevonden. Van deze 53 gerapporteerde gevallen werd tijdens een verificatiemissie, in opdracht van de regering, tussen juli en augustus vastgesteld dat de meerderheid niet was gestroopt, maar was gestorven zouden zijn aan natuurlijke oorzaken en als gevolg van mens-dierconflicten. Hij kon niet aangeven welke ’natuurlijke oorzaken’ en welke mens-olifant-conflicten of een olifant vermoorden om zijn ivoren slagtanden te bemachtigen, zou als “mens-olifant-conflict” aangemerkt moeten worden. Ook kon hij geen verklaring geven dat deze dode olifanten allemaal op dezelfde plek aangetroffen waren. Het lijkt er sterk op dat de regering van Botswana probeert deze vreselijke gebeurtenis te bagataliseren en haar straatje schoon probeert te vegen, door een zeer ongeloofwaardige uitleg te geven aan wat er kort geleden gebeurd is.

Volgens de verklaring ontkent de regering dat de toename van het stropen van olifanten voornamelijk te wijten zou zijn aan de ontwapening van de anti-stropersbrigade van het Department of Wildlife and National Parks (DWNP). Volgens de regeringsverklaring heeft de ontwapening van de anti-stropersbrigade op geen enkele manier negatieve invloed op de effectiviteit, uitvoering en resultaten van de anti-stroperij operaties. De anti-stropersbrigade zou nog steeds een centrale rol in de bestrijding van criminaliteit vervullen, zoals stroperij in de nationale parken, door middel van strategische interventies. Bovendien zou het terugtrekken van wapens van DWNP in overeenstemming zijn met de bestaande wetgeving, die het Department of Wildlife and National Parks niet toestaat dergelijke wapens te bezitten. Ook dit is zeer ongeloofwaardig, omdat de criminele bendes, die voor het vermoorden van de olifanten verantwoordelijk zijn, over de modernste wapens beschikken en in vrijwel alle Afrikaanse landen de anti-stropersbrigade bewapend zijn. Ongewapende leden van een anti-stropersbrigade worden zonder meer overhoop geschoten.

De regering van Botswana probeert door een misleidende verklaring een verkeerd beeld te schetsen van hetgeen er momenteel in Botswana gebeurt. Als de regering van Botswana de wilde dieren in hun land als nationaal erfgoed beschouwen, dan zullen zij dit erfgoed ten alle tijden met alle juiste middelen moeten blijven beschermen. Het ontwapening van de anti-stropersbrigade staat daar haaks op, evenals het voornemen om het jachtverbod af te schaffen.

Olifanten massaal gestroopt in Botswana.

Toen een parlementslid uit Botswana in juli 2018 een verzoek indiende voor de opheffing van het verbod op het jagen van olifanten, schatte hij de populatie olifanten op ongeveer 237.000. Op basis van dit aantal concludeerde het Wildlife Departement dat er dus duidelijk te veel olifanten in Botswana leven. Als gevolg hiervan is het aantal gestroopte olifanten in korte tijd zorgwekkend toegenomen. Dr. Mike Chase is olifantenbioloog in Botswana, met 20 jaar ervaring in het bestuderen van olifantenecologie in heel Afrika. In 2001 heeft hij de beschermings-organisatie ‘Elephants Without Borders’ opgericht. In 2011 leidde Dr. Chase het allereerste onderzoek naar het aantal savanneolifanten in heel Afrika, dat bekend staat als het ‘Great Elephant Census project’.

Om duidelijkheid te krijgen over de werkelijke populatie olifanten in Botswana, met als doel het voorkomen van de opheffing van het jachtverbod, wordt er sinds juli een nieuwe grootschalige olifanten-telling genaamd ‘The Great Elephant Census 2018′ uitgevoerd. Luchtfoto-onderzoeken zijn de beste manier om de olifanten te tellen, vooral op afgelegen en moeilijk bereikbare terreinen. In de eerste twee weken van de telling ontdekte het team een schokkende ‘hotspot’ van stroperij in de Okavango Delta; waar 101 karkassen van recentelijk gestroopte olifanten werden gevonden, waarbij de slagtanden ontbraken. In 2017 waren er al veel meldingen van gestroopte olifanten door reizigers in dit gebied.

Begin augustus onthulde Dr. Chase zijn schokkende ontdekkingen in een stroperij-rapport met de titel ‘Ivory Tower’. Nergens anders in Afrika zijn zoveel dode olifanten als gevolg van stroperij gesignaleerd! Opvallend detail in het rapport is dat deze ‘hotspots’ zich bevinden in de Okavango Delta. Dit is een beschermd natuurgebied, de 1000e UNESCO Werelderfgoed-locatie. Er is een sterke militaire aanwezigheid, met twee vliegvelden in de buurt en beheert door een van ‘s werelds grootste reisorganisaties op het gebied van eco-toerisme! Momenteel is het team halverwege de telling en heeft men wederom een schokkende ontdekking gedaan. Karkassen van nog eens 87 recentelijke gestroopte olifanten zijn in de Okavango Delta aangetroffen, in hetzelfde gebied waar het team al eerder een ‘hotspot’ ontdekte.

Behalve de 87 recentelijke gestroopte olifanten en de meer dan 100 karkassen in augustus, zijn er in de afgelopen 3 maanden ook 5 witte neushoorns gedood. De omvang van de stroperij is verreweg de grootste ooit in Afrika. Het hoge aantal gestroopte olifanten van de afgelopen 3 maanden valt samen met het feit dat de anti-stropersbrigade sinds kort door de regering is ontwapend.

De aanhoudende roep dat er te veel olifanten in Botswana leven, het verzoek tot opheffing van het jachtverbod bij de regering als het gevolg daarvan en de ontwapening van de anti-stropersbrigade hebben er in korte tijd toe geleid dat stropers nu massaal naar Botswana komen. De telling is pas halverwege, daarom verwacht het team van Mike Chase in de komende periode nog veel meer schokkende taferelen te gaan aantreffen.
Tegen de achtergrond van de stroperij in heel Afrika, waarbij het aantal olifanten met 144.000 dieren in een periode van zeven jaar is afgenomen (30% van de totale populatie), behoorde het herstel van de olifantenpopulatie in Botswana juist tot een van de grootste succesverhalen over natuurbehoud in Afrika. Sommigen zeggen dat het jachtverbod in 2014 heeft geleid tot een toename van migratie van olifanten uit omliggende landen als Angola, Zambia en Namibië, die hun toevlucht in Botswana hebben gezocht. Incidenten van stroperij in het land waren zeldzaam vanwege de gewapende en goed getrainde anti-stropersbrigade.

Natuurbeschermers vrezen dat de omvang van dit nieuwe grootschalige stroperij-probleem door de regering wordt genegeerd, omdat het slecht is voor de reputatie van het land. Botswana heeft altijd, mede dankzij de inzet van de regering, een voortrekkersrol gespeeld bij de bescherming van olifanten en natuurbehoud. Het land stond sinds 2014 bekend als veilig voor olifanten. Het is van levensbelang voor het voorbestaan van de olifanten en van het land Botswana dat de nieuwe president de stroperij op korte termijn doeltreffend aanpakt. Toerisme is van vitaal belang voor de het voortbestaan van de olifanten, de economie, banen en de internationale reputatie van het land; dat bekend staat als veilig toevluchtsoord voor olifanten.

Een succesverhaal op het gebied van bescherming van olifanten dreigt onder het bewind van de nieuwe president uit te draaien op een rampzalige tragedie met onomkeerbare gevolgen voor olifanten, de natuurgebieden en het land Botswana zelf.