Olifanten massaal gestroopt in Botswana.

Toen een parlementslid uit Botswana in juli 2018 een verzoek indiende voor de opheffing van het verbod op het jagen van olifanten, schatte hij de populatie olifanten op ongeveer 237.000. Op basis van dit aantal concludeerde het Wildlife Departement dat er dus duidelijk te veel olifanten in Botswana leven. Als gevolg hiervan is het aantal gestroopte olifanten in korte tijd zorgwekkend toegenomen. Dr. Mike Chase is olifantenbioloog in Botswana, met 20 jaar ervaring in het bestuderen van olifantenecologie in heel Afrika. In 2001 heeft hij de beschermings-organisatie ‘Elephants Without Borders’ opgericht. In 2011 leidde Dr. Chase het allereerste onderzoek naar het aantal savanneolifanten in heel Afrika, dat bekend staat als het ‘Great Elephant Census project’.

Om duidelijkheid te krijgen over de werkelijke populatie olifanten in Botswana, met als doel het voorkomen van de opheffing van het jachtverbod, wordt er sinds juli een nieuwe grootschalige olifanten-telling genaamd ‘The Great Elephant Census 2018′ uitgevoerd. Luchtfoto-onderzoeken zijn de beste manier om de olifanten te tellen, vooral op afgelegen en moeilijk bereikbare terreinen. In de eerste twee weken van de telling ontdekte het team een schokkende ‘hotspot’ van stroperij in de Okavango Delta; waar 101 karkassen van recentelijk gestroopte olifanten werden gevonden, waarbij de slagtanden ontbraken. In 2017 waren er al veel meldingen van gestroopte olifanten door reizigers in dit gebied.

Begin augustus onthulde Dr. Chase zijn schokkende ontdekkingen in een stroperij-rapport met de titel ‘Ivory Tower’. Nergens anders in Afrika zijn zoveel dode olifanten als gevolg van stroperij gesignaleerd! Opvallend detail in het rapport is dat deze ‘hotspots’ zich bevinden in de Okavango Delta. Dit is een beschermd natuurgebied, de 1000e UNESCO Werelderfgoed-locatie. Er is een sterke militaire aanwezigheid, met twee vliegvelden in de buurt en beheert door een van ‘s werelds grootste reisorganisaties op het gebied van eco-toerisme! Momenteel is het team halverwege de telling en heeft men wederom een schokkende ontdekking gedaan. Karkassen van nog eens 87 recentelijke gestroopte olifanten zijn in de Okavango Delta aangetroffen, in hetzelfde gebied waar het team al eerder een ‘hotspot’ ontdekte.

Behalve de 87 recentelijke gestroopte olifanten en de meer dan 100 karkassen in augustus, zijn er in de afgelopen 3 maanden ook 5 witte neushoorns gedood. De omvang van de stroperij is verreweg de grootste ooit in Afrika. Het hoge aantal gestroopte olifanten van de afgelopen 3 maanden valt samen met het feit dat de anti-stropersbrigade sinds kort door de regering is ontwapend.

De aanhoudende roep dat er te veel olifanten in Botswana leven, het verzoek tot opheffing van het jachtverbod bij de regering als het gevolg daarvan en de ontwapening van de anti-stropersbrigade hebben er in korte tijd toe geleid dat stropers nu massaal naar Botswana komen. De telling is pas halverwege, daarom verwacht het team van Mike Chase in de komende periode nog veel meer schokkende taferelen te gaan aantreffen.
Tegen de achtergrond van de stroperij in heel Afrika, waarbij het aantal olifanten met 144.000 dieren in een periode van zeven jaar is afgenomen (30% van de totale populatie), behoorde het herstel van de olifantenpopulatie in Botswana juist tot een van de grootste succesverhalen over natuurbehoud in Afrika. Sommigen zeggen dat het jachtverbod in 2014 heeft geleid tot een toename van migratie van olifanten uit omliggende landen als Angola, Zambia en Namibië, die hun toevlucht in Botswana hebben gezocht. Incidenten van stroperij in het land waren zeldzaam vanwege de gewapende en goed getrainde anti-stropersbrigade.

Natuurbeschermers vrezen dat de omvang van dit nieuwe grootschalige stroperij-probleem door de regering wordt genegeerd, omdat het slecht is voor de reputatie van het land. Botswana heeft altijd, mede dankzij de inzet van de regering, een voortrekkersrol gespeeld bij de bescherming van olifanten en natuurbehoud. Het land stond sinds 2014 bekend als veilig voor olifanten. Het is van levensbelang voor het voorbestaan van de olifanten en van het land Botswana dat de nieuwe president de stroperij op korte termijn doeltreffend aanpakt. Toerisme is van vitaal belang voor de het voortbestaan van de olifanten, de economie, banen en de internationale reputatie van het land; dat bekend staat als veilig toevluchtsoord voor olifanten.

Een succesverhaal op het gebied van bescherming van olifanten dreigt onder het bewind van de nieuwe president uit te draaien op een rampzalige tragedie met onomkeerbare gevolgen voor olifanten, de natuurgebieden en het land Botswana zelf.